Rekenhulp
Reken uit wat je erfgenamen betalen
Vier vereenvoudigde scenario's, met de tarieven van Vlaanderen, Brussel of Wallonië. Je ziet wat niets doen kost en wat schenken kan schelen. Een testament rekent de rekenhulp alleen als het tarief erdoor verandert.
Wat je nalaat
Gehuwd zonder contract? Vul in wat jullie samen hebben. De scenario's rekenen op dat hele bedrag. Bij het eerste overlijden valt alleen de helft van wie overlijdt in de erfenis: het bedrag is dan lager.
Dit bedrag rekent al je vastgoed als gezinswoning. Die erft je partner zonder erfbelasting. Heb je ook een tweede woning of grond? Daarop betaalt je partner wel erfbelasting. Dat zit niet in dit bedrag.
De bedragen naast elkaarEen balk per scenario, van niets doen tot een testament.
Waar je op let in jouw situatieWat de rekenhulp niet meetelt en wanneer een notaris of adviseur helpt.
Wanneer een gesprek loont
Hoe deze rekenhulp rekent
Veelgestelde vragen
Verschilt de erfbelasting tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië?
Ja. Wie erft, staat in heel België in dezelfde wet. Wat de fiscus daarop neemt, is een gewestelijke bevoegdheid. Elk gewest heeft eigen schijven, eigen tarieven per verwantschap en eigen vrijstellingen. De rekenhulp gebruikt de tarieven van het gewest dat je bovenaan kiest.
Bepalend is waar de overledene woonde, niet waar de erfgenamen wonen. Wie de laatste vijf jaar verhuisd is tussen gewesten, valt onder het gewest waar hij in die periode het langst woonde.
Wat is de verdachte periode van vijf jaar?
Een bankgift die je niet laat registreren, kost op dat moment niets. Overlijd je binnen een bepaalde termijn na die gift, dan telt ze alsnog mee in de nalatenschap en betalen je erfgenamen er erfbelasting op. Die termijn heet de verdachte periode.
In alle drie de gewesten bedraagt die vandaag vijf jaar. De datum vanaf wanneer dat geldt, verschilt per gewest.
| Vlaanderen | vijf jaar voor schenkingen vanaf 1 januari 2025 |
| Brussel | vijf jaar voor schenkingen vanaf 1 januari 2026 |
| Wallonië | vijf jaar voor schenkingen vanaf 1 januari 2022 |
Voor oudere schenkingen gold een termijn van drie jaar. Een geregistreerde schenking van geld kent die periode niet: daar betaal je meteen schenkbelasting en is de zaak afgehandeld. Schenk je vastgoed en overlijd je binnen drie jaar, dan telt die schenking in Vlaanderen en Wallonië mee voor het tarief op de rest van je nalatenschap.
Houdt de rekenhulp rekening met een schenking die ik al gedaan heb?
Nee. De rekenhulp vertrekt van het vermogen dat je vandaag invult en rekent van daaruit vier scenario's uit. Schenkingen uit het verleden zitten er niet in, ook niet wanneer ze nog binnen de verdachte periode vallen.
Heb je al geschonken, dan is de uitkomst hier een ondergrens en geen eindbedrag. Neem de data en de bedragen van die schenkingen mee naar je notaris of adviseur.
Welke waarde geef ik aan voor een huis?
De verkoopwaarde op de dag van het overlijden, geschat door de erfgenamen zelf. In Vlaanderen kun je die vóór de aangifte gratis en bindend laten schatten door de Vlaamse Belastingdienst of door een erkend schatter-expert wiens verslag bij de aangifte gaat.
Schat je zelf te laag, dan kan de Vlaamse Belastingdienst binnen twee jaar na de aangifte de waarde betwisten. Is het tekort tien procent of meer, dan komt er een belastingverhoging bij.
Vlaamse Codex Fiscaliteit art. 3.3.1.0.9 en 3.3.3.0.3. Bron: Vlaamse Belastingdienst (2026)
Ik heb aandelen in een eigen vennootschap. Klopt dit bedrag dan?
Waarschijnlijk niet. Het veld roerend vermogen vraagt naar spaargeld, beleggingen en aandelen: de rekenhulp rekent daar de gewone tarieven op. Aandelen in een familiale onderneming of vennootschap volgen een apart regime. Het verschil kan groot zijn.
Vlaanderen heeft een gunsttarief voor familiale ondernemingen en vennootschappen: 0% schenkbelasting bij schenking, 3% erfbelasting bij overlijden voor rechte lijn en partner, 7% voor anderen, in plaats van de tarieven die deze rekenhulp toepast. De voorwaarden zijn sinds 1 januari 2026 wel strenger geworden.
Je accountant of een estate planner beoordeelt of jouw situatie in aanmerking komt, niet de notaris alleen. Reken het bedrag hierboven zolang als een bovengrens voor dat deel van je vermogen.
§ Wettelijk tariefBron: vlaanderen.be, Vrijstelling schenkbelasting familiale ondernemingen en vennootschappen (2026)
Wij hebben een keuzebeding of een beding van aanwas. Telt dat mee?
Nee. Het bedrag hierboven gaat ervan uit dat de nalatenschap verdeeld wordt volgens de wettelijke regels. Twee afspraken kunnen die verdeling veranderen. Het bedrag verandert dan mee.
Een keuzebeding of verblijvingsbeding staat in een huwelijkscontract. De langstlevende kiest dan zelf wat hij of zij overneemt of krijgt een ander deel dan de helft van wat jullie samen hebben, tot alles toe. Daardoor ligt anders wat er te verdelen valt.
Een beding van aanwas, ook tontine genoemd, is een afspraak tussen twee mensen over een bepaald goed. Wie overblijft, krijgt het deel van de ander. Dat kan ook buiten een huwelijk.
De rekenhulp kent jullie contract niet en rekent er dus niet mee. Bestaat er zo'n beding, neem het dan mee naar je notaris of adviseur en vraag wat het voor dit bedrag betekent.
Publieke bronBron: notaris.be, huwelijkscontract, keuzebeding en verblijvingsbeding (2026)
Waarom kan het bedrag bij de notaris anders uitvallen?
Om drie redenen die de rekenhulp niet kan kennen. Hij verdeelt gelijk over het aantal erfgenamen dat je opgeeft, terwijl een testament of het erfrecht anders kan verdelen. Hij rekent met de waarde die jij intikt, terwijl de aangifte uitgaat van de waarde op de dag van overlijden. En hij kijkt naar één vermogen, terwijl bij gehuwden eerst het huwelijksvermogensstelsel bepaalt wat er precies nagelaten wordt.
Gebruik de uitkomst dus om het gesprek voor te bereiden, niet om het over te slaan. Wat schenken tegenover erven doet, staat uitgewerkt op de pagina over erfbelasting en schenking.